Với tôi, một giảng viên đại học đồng thời là phụ huynh có con vừa nhập học đại học năm nay, học kỳ 1 năm học 2020 cũng là chuỗi những bối rối liên tiếp. Học kỳ đã bắt đầu, nhưng những giảng đường trống rỗng của khuôn viên bị đóng cửa do đại dịch toàn cầu “COVID-19” khiến không thể cảm nhận được không khí khai giảng. Việc chuẩn bị bài giảng trực tuyến thay cho giảng dạy trực tiếp và quản lý lớp học thông qua LMS đang trở thành một thách thức mới đối với giảng viên. Trường hợp con trai tôi, nay là tân sinh viên, thật khó xử khi phải tham gia định hướng và các buổi học trực tuyến tại nhà mà chưa kịp trải nghiệm văn hóa đại học trong khuôn viên. Ở nhà, tôi cũng chia sẻ với con những phản hồi để nâng cao hiệu quả của bài giảng trực tuyến, đồng thời cùng chia sẻ mong muốn tình hình này sớm kết thúc.

Tuy nhiên, tình huống khủng hoảng này không chỉ toàn là tiêu cực. Cho đến nay, nhân loại thường tạo ra cơ hội mới trong quá trình vượt qua khủng hoảng. Dịch hạch (Cái chết Đen) ở châu Âu thế kỷ 14 đã lan thành đại dịch toàn cầu, khiến riêng châu Âu có khoảng 100 triệu người thiệt mạng. Thảm họa khủng khiếp này khiến châu Âu đối mặt với khủng hoảng, nhưng trong quá trình vượt qua khủng hoảng đó, nhiều công nghệ đã phát triển và mở ra thời kỳ cận đại. Gần đây hơn, sau khủng hoảng MERS năm 2015, nhờ tận dụng cơ hội tăng cường hệ thống xét nghiệm chẩn đoán, trong sự kiện “COVID-19” lần này đã phát huy năng lực chẩn đoán xuất sắc. Xét bài học lịch sử về việc biến khủng hoảng thành cơ hội như vậy, yếu tố cơ hội mà khủng hoảng “COVID-19” lần này sẽ mang đến cho hiện trường giáo dục đại học là gì? Đó chính là cơ hội đổi mới giáo dục.

Khi tất cả các trường đại học đều trì hoãn giảng dạy trực tiếp, tình hình đang diễn ra theo hướng buộc phải tiến hành lớp học trong hơn một tháng bằng các bài giảng trực tuyến và giảng dạy từ xa. Để làm được điều này, mỗi trường đang mở rộng hệ thống học tập tăng cường dạy học trực tuyến trên các LMS hiện có như I-Class, e-Class, v.v. Đồng thời, họ cũng tích cực xây dựng hệ thống như mở rộng máy chủ để 대비 với tình trạng sinh viên truy cập ồ ạt. Việc xây dựng môi trường học tập trực tuyến vốn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới giáo dục. Trong thời gian qua, các trường đại học không nhận được các dự án hỗ trợ tài chính của chính phủ gặp khó khăn trong việc 마련 nguồn lực để xây dựng môi trường như vậy, nên tỏ ra chưa tích cực trong việc xây dựng hệ thống hiện đại hóa giáo dục. Tuy nhiên, nay khi tình huống đã đến mức nếu không xây dựng môi trường học tập trực tuyến thì việc vận hành trường đại học sẽ khó khăn, các trường đang nhanh chóng tập trung đầu tư tài chính vào lĩnh vực này. Kết quả là, đổi mới giáo dục của các trường đại học sẽ được đẩy nhanh hơn. Nhân cơ hội này, chính phủ cần tích cực tìm kiếm việc phát triển chương trình và hỗ trợ tài chính.

Giảng viên đang có cơ hội tự mình đạt được đổi mới giáo dục bằng cách thử thách với bài giảng trực tuyến và giảng dạy từ xa. Trong thời gian qua, giảng viên đã nhận nhiều yêu cầu về đổi mới phương pháp giảng dạy như PBL, học tập chủ động (active learning), v.v. Dù vậy, thực tế cũng có nhiều giảng viên vẫn giữ cách giảng dạy đại học truyền thống và không thử thách với các phương pháp giảng dạy đổi mới. Nhưng giờ đây đã đến tình huống mà mọi giảng viên đều phải tham gia các phương pháp giảng dạy đổi mới. Giảng viên cần học cách quay bài giảng của mình và quản lý trên hệ thống lớp học trực tuyến. Và cần biết sử dụng các hệ thống giảng dạy từ xa như Webex, Zoom, Black board, v.v. Đồng thời, cũng phải quen với việc sản xuất video, phát trực tuyến bài giảng theo thời gian thực, cách 활용 YouTube, v.v. Khi các phương pháp giảng dạy đổi mới vốn là lựa chọn nay trở thành yêu cầu bắt buộc, cơ hội để tăng cường năng lực về phương pháp giảng dạy đổi mới đã đến.

Sinh viên đã có cơ hội tăng cường tư duy sáng tạo và năng lực học tập tự chủ. Năng lực cốt lõi không thể thiếu trong hình mẫu nhân tài thế kỷ 21 chính là tư duy sáng tạo và năng lực tự chủ. Vì vậy, hầu hết các trường đại học đang nỗ lực đào tạo nhân tài có những năng lực này. Trước đây, sinh viên quen với phương thức giáo dục có mức độ phụ thuộc cao vào các bài giảng thông thường của giảng viên và mức độ tham gia tự chủ thấp. Nhưng khi bài giảng trực tuyến được mở rộng và giảng dạy từ xa trở nên phổ biến, việc sinh viên tự tham gia vào học tập là điều tất yếu được yêu cầu. Nếu chủ động tận dụng môi trường này, quyền chủ động học tập của sinh viên có thể được khôi phục. Khi đó, cơ hội nuôi dưỡng nhân tài tương lai có tư duy sáng tạo trên nền tảng tính tự chủ sẽ được mở rộng.

Tình hình hiện tại không phải là điều đáng mong muốn. Dẫu vậy, nhiệm vụ được giao cho các bên liên quan trong giáo dục là phải biến khủng hoảng này thành cơ hội. Sẽ có nhiều thử sai và tác dụng phụ, nhưng cần coi tình huống này như một cơ hội đổi mới giáo dục. Cũng như chúng ta đang vượt qua khủng hoảng “COVID-19” bằng ý thức công dân trưởng thành, mong rằng chúng ta sẽ vượt qua khủng hoảng của giáo dục đại học bằng đổi mới giáo dục.

[Giáo sư Lee Guk-heon, Khoa Thần học, Đại học Sahmyook]

Báo Giáo sư http://www.kyosu.net/news/articleView.html?idxno=49557